Film als essentieel onderdeel van de geschiedenis

Voortleven in de wetenschap

Karel Dibbets (1947-2017) was een gepassioneerd onderzoeker en liefhebber van film. Hij combineerde beide passies in zijn levenswerk: de database Cinema Context, waarin hij gegevens over Nederlandse bioscopen en de daar vertoonde films combineerde. Hij laat via het Amsterdams Universiteitsfonds na aan de database Cinema Context. Dankzij zijn nalatenschap leeft zijn passie voort en kan een nieuwe generatie onderzoekers en studenten zich ontwikkelen en waardevolle bijdragen leveren aan de samenleving.

Dibbets studeert Sociaaleconomische geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Direct na zijn afstuderen treedt hij in dienst van de universiteit. Daar staat hij, als universitair docent Filmgeschiedenis bij de Faculteit der Geesteswetenschappen, aan de wieg van de opleiding Film- en televisiewetenschap, nu Mediastudies. Dibbets blijft zijn hele academische loopbaan universitair docent. Hij is geliefd onder de vele studenten die hij begeleidt. Hij is bescheiden, relativerend en humoristisch, maar ook een intellectueel met een scherpe, creatieve en vooruitziende geest, die pionierswerk verricht. Al ruim voor Digital Humanities als onderzoeksgebied zijn intrede doet, ziet Dibbets de vele mogelijkheden van open data, digitale bronnen en methoden voor geesteswetenschappelijk onderzoek.

In 2003 begint hij dankzij een NWO-subsidie aan de opbouw van de database Cinema Context, een project dat uitgroeit tot zijn levenswerk. Nauwgezet legt hij de geschiedenis van de Nederlandse cinema vast. Daarbij plaatst hij de artistieke ontwikkeling in een economische en de sociaal-maatschappelijke context. Film is voor hem een essentieel onderdeel van de geschiedenis van een land. Dibbets gaat met vervroegd pensioen, maar blijft ook daarna nauw bij zijn project betrokken. Met een gift aan het Amsterdams Universiteitsfonds draagt hij eraan bij dat de database onderhouden blijft. Ook houdt hij contact met Julia Noordegraaf, sinds 2012 hoogleraar Digitaal erfgoed. Dibbets’ betrokkenheid blijft ook na zijn dood zichtbaar. Het Amsterdams Universiteitsfonds is erfgenaam. Dankzij deze nalatenschap wordt het voortbestaan van Cinema Context voor langere tijd gegarandeerd.

Op 27 mei 2017 besluit de Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA Dibbets de facultaire erepenning toe te kennen voor zijn bijdragen aan onderwijs en onderzoek. Hij heeft het nooit geweten want enkele dagen na het besluit over de toekenning komt hij te overlijden. De erepenning is postuum uitgereikt aan Dibbets’ zus Marij Spaapen-Dibbets op 28 september 2017. 

Cinema Context

Cinema Context is een open acces database met gestructureerde data over 107.235 filmprogramma’s, met 45.623 films vertoond in 1.646 bioscopen in 400 steden. De database bevat gegevens over alle Nederlandse bioscopen en de daar vertoonde films vanaf 1896, maar ook de mensen en bedrijven achter die bioscopen. De database biedt een prachtige basis om het DNA van de filmcultuur te ontrafelen en patronen van filmbezoek zichtbaar te maken. 

Voor meer informatie over nalaten aan het Amsterdams Universiteitsfonds en een persoonlijk advies kunt u contact opnemen met Jochem Miggelbrink via universiteitsfonds@uva.nl.

Voortleven in de wetenschap 

Hans Diesbergen - Uniek economisch onderzoek mogelijk maken

Trudie Vervoort-Jaarsma - Het belang van reizen tijdens de studie 

Gepubliceerd door  Bureau Alumnirelaties en Universiteitsfonds

28 februari 2019