Andrea Leiter, directeur van het Amsterdam Center for International Law en Visiting Fellow aan het Zug Institute for Blockchain Research, onderzoekt precies die vraag in haar project Cryptologix: Making Blockchain Legible. Haar bredere onderzoek richt zich op mondiale ongelijkheid en transnationaal bestuur in de digitale economie. 

Een kritische manier om blockchain-data te lezen

Met Cryptologix ontwikkelt Leiter een reflexieve methode voor crypto forensics: een kritische manier om blockchain-data te lezen. ‘Blockchain-data wordt vaak gepresenteerd als objectief, transparant en vanzelfsprekend,’ zegt zij. ‘Maar om van ruwe data naar een verhaal over ‘wie deed wat, wanneer en met welk geld’ te komen, zijn talloze keuzes, aannames en probabilistische schattingen nodig. Die blijven meestal onzichtbaar – terwijl ze wél effect hebben in rechtszaken, regelgeving en bedrijfsbeslissingen.’

Het project bouwt aan een gestructureerde ’crypto-forensic stack’: een stappenplan dat zichtbaar maakt hoe waarheidclaims over digitale transacties tot stand komen. ‘We vragen: hoe worden waarheidsclaims over transacties geconstrueerd? Welke aannames liggen eraan ten grondslag, en waar liggen de grenzen van wat we kunnen weten?’ legt Leiter uit. ‘Door dit proces open te leggen, wordt blockchain-bewijs beter controleerbaar – door rechters, toezichthouders én het publiek.’

De Impact Call van het UvA Fonds maakt dit mogelijk. ‘De autoriteit van blockchain-analyse groeit razendsnel, maar de academische reflectie op de kennisbasis blijft achter,’ zegt Leiter. ‘Dankzij deze beurs kan ik een interdisciplinair team opzetten en samenwerken met experts uit de praktijk, zodat dit opkomende veld grondig én in dialoog met de werkelijkheid wordt onderzocht.’

De Impact Call

De Impact Call is een beurs van € 25.000,- van het UvA Fonds voor jonge wetenschappers, bedoeld om hun eerste eigen onderzoeks- of onderwijsproject van de grond te krijgen. In 2025 selecteerde een commissie acht vernieuwende projecten uit veertig inzendingen, die bijdragen aan oplossingen voor urgente maatschappelijke vraagstukken.