Na de inval van Rusland in Oekraïne vier jaar geleden vluchtte Khatniuk via Roemenië naar Nederland. Het was al de tweede keer dat zij moest vluchten voor Russisch geweld: In 2014 verhuisde zij vanuit de Donbas naar Kiev na de inval op de Krim en Oost-Oekraïne. Na haar aankomst in Nederland rondde ze haar middelbare school in Oekraïne online af en begon ze met Nederlandse taallessen. 

Twee studies, twee perspectieven  

Momenteel combineert Khatniuk twee bacheloropleidingen: Bestuurskunde aan de Universiteit van Amsterdam en Financial Activities aan de University of Lviv. Op de universiteit in Lviv is ze zelf nooit geweest: haar colleges volgt ze online. Ze vertelt enthousiast over haar studies en heeft duidelijk heel veel plezier in het studeren. Haar twee studies vullen elkaar heel goed aan: ‘Bij beide studies heb ik een vak gevolgd over financiële dienstverlening, maar vanuit verschillende invalshoeken. Dit maakt het heel interessant om deze twee studies naast elkaar te volgen.’ Studeren aan de UvA ervaart ze wel als intensiever: ‘Ik krijg hier meer tentamens en het tempo ligt ook hoger.’ 

Meer focus dankzij financiële steun 

Als student uit Oekraïne, dat niet bij de Europese  Economische Ruimte (EER) hoort, betaalt Khatniuk het instellingscollegegeld en heeft ze geen studentenreisproduct. Om deze hoge kosten te dekken ging zij op zoek naar een studiebeurs. Haar moeder stuitte uiteindelijk op het Fonds Studie zonder Grenzen, waar ze een aanvraag deed. Khatniuk kreeg een beurs van €5.000. Dankzij de financiële steun kan zij zich een semester lang meer richten op haar studie. En dat levert duidelijk wat op: inmiddels volgt ze het honoursprogramma en zijn haar studieresultaten verbeterd. De beurs is belangrijk voor haar en ze is het fonds dan ook erg dankbaar: ‘Zonder deze beurs zou ik nooit aan het honoursprogramma begonnen zijn. Sterker nog: ik denk het zonder deze beurs helemaal niet mogelijk was geweest om verder te gaan met mijn studie.’ Voor het vervolg van haar studie is Khatniuk gerustgesteld: het kabinet heeft aangekondigd dat Oekraïense studenten vanaf 1 september 2027 ook het wettelijk collegegeld van €2.694 gaan betalen. 

Wat schaken haar leert  

De beurs geeft Khatniuk niet alleen meer ruimte om te studeren, maar ook om te schaken - iets wat ze al doet sinds haar negende. Hoewel ze er zelf bescheiden over spreekt, is het inmiddels meer dan een hobby: in 2023 werd ze Nederlands kampioen. Schaken heeft haar al veel gebracht en ze heeft inmiddels een netwerk en vrienden over de hele wereld. De sport helpt haar ook tijdens haar studie: ‘Schaken heeft mij vaardigheden gegeven die ik goed kan gebruiken bij mijn studieº. Het traint mijn geheugen, omdat ik bijvoorbeeld verschillende openingen oefen. Daarnaast heeft het mijn discipline versterkt: om bij te blijven moet ik elke dag oefenen, en als ik echt beter wil worden, is het nodig om dagelijks drie tot vier uur te schaken. Net als bij studeren is herhaling daarbij essentieel.’ Ondanks haar studies en ambitie is haar droom voor de toekomst helder: Khatniuk wil later schaakgrootmeester worden.