‘Ik dacht altijd dat het ICC dé plek was waar internationale misdrijven werden berecht. Maar inmiddels vind ik het ICC een veel te politiek rechtsorgaan. In zaken bij het ICC is er niet genoeg aandacht voor slachtoffers van oorlogsmisdaden. Via Nederlandse jurisdictie kun je veel beter aansluiten bij de behoeften van slachtoffers,’ zegt Chiara Maria Bauer (22), masterstudent European Law aan de UvA. Dat inzicht kreeg Bauer door haar vrijwilligerswerk bij de Nuhanovic Foundation. Deze organisatie zet zich in voor toegang tot het recht bij internationale misdrijven en mensenrechtenschendingen.

Rechtszaken toegankelijk maken  

De Nuhanovic Foundation ondersteunt rechtszaken via ‘trial monitoring’: volgen van rechtszaken, verslaglegging en openbaar toegankelijk maken van informatie. Dat is niet alleen belangrijk voor juristen, maar juist ook voor slachtoffers en betrokken gemeenschappen die vaak niet aanwezig kunnen zijn bij een rechtszaak. Daarnaast onderzoekt de organisatie hoe internationale misdrijven via nationale rechtssystemen kunnen worden aangepakt. Die inzet wordt mede mogelijk gemaakt door steun vanuit het Fonds voor Rechtsherstel bij Internationale Misdrijven, dat is ingesteld bij het UvA Fonds. 

Van theorie naar praktijk

Juliette van Wechem (22), masterstudent European Law, en Bien Gratama (21), masterstudent Strafrecht, zetten zich ook in voor de Nuhanovic Foundation. Voor hen verschilt het werk sterk van hun studie. Van Wechem: ‘Tijdens een rechtenstudie wordt alles heel feitelijk gepresenteerd: zo zit het en dit is de wet. Dit werk brengt het recht echt tot leven en laat ook de menselijke kant ervan zien.’ Vanuit de Nuhanovic Foundation worden studenten aangemoedigd om contact te leggen met mensen die rechtszaken bezoeken. Gratama vertelt: ‘Bij de rechtszaak in de zaak Hasna A. vond ik het bijzonder dat mensen uit allerlei landen naar Nederland kwamen, terwijl de meeste Nederlanders geen idee hadden dat deze zaak speelde. Nederland is een klein land, maar het is indrukwekkend dat deze rechtszaken voor zoveel mensen van betekenis zijn.’ 

Internationale misdrijven voor Nederlandse rechters  

Niet alle landen erkennen de jurisdictie van het Internationaal Strafhof. Daarom kijkt de Nuhanovic Foundation wat er mogelijk is binnen nationale rechtssystemen. Door het principe van universele jurisdictie kunnen ernstige misdrijven zoals genocide, oorlogsmisdaden, marteling en misdaden tegen de menselijkheid in sommige gevallen door een ander land worden vervolgd, ook als de misdrijven ergens anders hebben plaatsgevonden. Het Nederlandse recht biedt daar mogelijkheden voor. 

UvA Fonds helpt studenten en slachtoffers  

Met steun van het Fonds voor Rechtsherstel bij Internationale Misdrijven kunnen UvA-studenten via de Nuhanovic Foundation direct bijdragen aan toegang tot recht voor overlevenden van internationale misdrijven. Tegelijkertijd krijgen jonge juristen de kans om praktijkervaring op te doen binnen een mensenrechtenorganisatie die, ondanks haar bescheiden omvang, een grote impact heeft. Zo versterken financiële giften niet alleen de ontwikkeling van nieuwe generaties juristen, maar ook de toegang tot recht voor slachtoffers wereldwijd.