‘Mijn hoop is dat dit project nieuwe kennis oplevert over antibioticagebruik dat we tot nu toe niet zagen. Het Startstipendium geeft mij de kans om die kennis terug te brengen naar de betrokken gemeenschappen, samen mogelijke oplossingen te bespreken en tegelijkertijd mijn eigen expertise in implementatieonderzoek te versterken.’

Herdzik is epidemioloog: ‘Ik heb epidemiologie gestudeerd aan de University of Michigan in de Verenigde Staten, waar ik mijn master en promotie in de public health heb behaald. Twee jaar geleden ben ik vanuit Florida naar Nederland verhuisd voor mijn huidige postdoc-positie bij Amsterdam UMC Research BV.’ 

Antibioticagebruik van moeders én kinderen  

Op dit moment werkt Herdzik aan het ROTA-Biota-project. In dit project onderzoekt zij met haar team waarom en hoe antibiotica worden gebruikt bij baby’s in Ghana en Zambia. De gegevens komen uit een grote klinische studie naar een nieuw rotavirusvaccin: ‘Daardoor hebben we een unieke en rijke dataset, met informatie over het antibioticagebruik van moeders én kinderen gedurende de eerste twee levensjaren van het kind.  

Met het Startstipendium wil ik vooral kijken naar het verschil tussen formeel en informeel gebruik van antibiotica en wat dat betekent voor onze manier van toezicht houden. Formeel gebruik is bijvoorbeeld wanneer een arts een recept uitschrijft en dit wordt vastgelegd in het zorgsysteem.  

Bacteriën die ongevoelig worden voor antibiotica

Maar in onze onderzoekspopulatie komt het ook voor dat mensen antibiotica kopen zonder recept, of restjes gebruiken die ze nog in huis hebben van een eerdere ziekte. Dat informele gebruik komt vaak níet in de officiële registraties terecht. Dat is een groot probleem, omdat we zo een deel van het werkelijke gebruik missen en daarmee ook een deel van het risico op antimicrobiële resistentie: bacteriën die ongevoelig worden voor antibiotica. Dit is extra zorgelijk bij baby’s, omdat zij kwetsbaarder zijn voor ernstige infecties met resistente bacteriën. Het is heel lastig om gedrag dat niet wordt geregistreerd, tóch te onderzoeken – hoe meet je het gebruik dat je normaal gesproken juist niet ziet? Dankzij het Startstipendium kan ik me precies op deze blinde vlek richten. 

De waarde van het Startstipendium zit voor mij in wat het mogelijk maakt. Ten eerste wil ik met dit fonds naar Ghana en Zambia reizen om daar met lokale samenwerkingspartners te praten zodra we de eerste resultaten hebben. Samen kunnen we dan nadenken over mogelijke interventies om ongezien antibioticagebruik terug te dringen en de gaten in het huidige toezicht te verkleinen. Het Startstipendium creëert daarmee ruimte voor echte dialoog met de gemeenschappen die het meest geraakt worden door dit probleem. 

Met steun van het Startstipendium een training volgen aan de University of Washington

Daarnaast wil ik met steun van het Startstipendium een training in implementation science volgen aan de University of Washington. Implementation science gaat over de vraag: hoe zorg je ervoor dat goede ideeën en onderzoeksresultaten ook écht in de praktijk terechtkomen? Met deze vaardigheden kan ik in de toekomst studies opzetten waarin we de interventies die we samen met de lokale partners ontwikkelen, ook daadwerkelijk gaan testen en invoeren. 

Mijn hoop is dat dit project nieuwe kennis oplevert over antibioticagebruik dat we tot nu toe niet zagen. Het Startstipendium geeft mij de kans om die kennis terug te brengen naar de betrokken gemeenschappen, samen mogelijke oplossingen te bespreken en tegelijkertijd mijn eigen expertise in implementatieonderzoek te versterken. Zo kan dit stipendium een beginpunt zijn om het systeem waarmee we antibioticagebruik volgen te verbeteren, en daarmee bij te dragen aan het voorkomen van verkeerd of overmatig gebruik van antibiotica. 

Het Startstipendium van het UvA Fonds  

Het UvA Fonds ondersteunt met het Startstipendium veelbelovende jonge, medische wetenschappers. Kandidaten voor het Startstipendium zijn werkzaam bij Amsterdam UMC of Amsterdam UMC Research BV, zijn geaffilieerd met een van de acht onderzoeksinstituten van Amsterdam UMC en zijn niet langer dan 5 jaar geleden gepromoveerd. De volgende aanvraagronde staat gepland voor voorjaar 2026.   

Bijdragen aan het Spinoza Fonds   

Het Spinoza Fonds (dat de steun van het Startstipendium mogelijk maakt) ondersteunt jong wetenschappelijk talent. Iedereen kan een bijdrage leveren aan dit fonds. Voor donaties en meer informatie kunt u terecht op de website of contact opnemen met Juliëtte Nieuwland: j.m.m.nieuwland@uva.nl