Lassakoorts is een ernstige ziekte die wordt veroorzaakt door het Lassa-virus. Het virus wordt verspreid door veeltepelmuizen in West-Afrika, met name in Nigeria. Ook kunnen mensen elkaar besmetten via lichaamsvloeistoffen. Zonder tijdige diagnose en behandeling kan de ziekte ernstig verlopen. Maar ook voor mensen die lassakoorts overleven, kunnen de gevolgen ingrijpend zijn.

Langdurige klachten en sociale gevolgen

Over die gevolgen is nog weinig bekend, vertelt Elsinga. ‘Er is nog erg weinig onderzoek naar lassakoorts. Een van de onderwerpen die nauwelijks onderzocht zijn, is wat de chronische klachten van de koorts zijn. Sommige patiënten gaan gebukt onder stigma en isoleren zich na hun ziekte van de samenleving. Anderen krijgen ernstige gehoorschade. De langdurige symptomen en de sociale impact voor overlevers van de ziekte zijn echter nog niet in kaart gebracht.’

Voor zijn onderzoek ontving hij een beurs uit het Professor Faber Fonds. Professor William Faber stelde dit Fonds op Naam in december 2023 in bij het Amsterdams Universiteitsfonds. Het ondersteunt getalenteerde jonge wetenschappers die bij het Amsterdam UMC onderzoek doen naar tropengerelateerde ziekten.

Na zijn emeritaat dacht Faber na over wat hij wilde nalaten. In gesprekken over filantropie kwam naast een legaat ook de mogelijkheid van een Fonds op Naam ter sprake. Vooral het idee dat hij zelf kon meemaken wat zijn bijdrage mogelijk maakt, sprak hem aan. ‘Als je geld doneert, vind ik het interessant om bij leven te weten wat ermee gebeurt. Dat het niet pas wordt uitgekeerd als je overleden bent.’

Verder kijken dan de ziekte

De keuze voor tropengerelateerde ziekten komt voort uit Fabers eigen loopbaan. Na zijn studie werkte hij enkele jaren in een overheidsziekenhuis in Oeganda. Terug in Nederland specialiseerde hij zich in de dermatologie en begon hij tijdens zijn opleiding aan promotieonderzoek naar lepra. Die ziekte bleef de rode draad in zijn wetenschappelijke werk, ook na zijn pensionering. Hij had een aanstelling in de tropische dermatologie bij het AMC. Daarnaast reisde hij jarenlang naar Indonesië om onderwijs en supervisie te geven. ‘Daardoor heb ik een heel sterke band met de tropen’, vertelt hij.

In zijn werk keek Faber niet alleen naar de ziekte zelf, maar ook naar de gevolgen voor het dagelijks leven. Lepra kan bijvoorbeeld gepaard gaan met lichamelijke beperkingen en stigma. Daarom wilde hij dat zijn fonds ruimte zou bieden aan meer dan alleen biomedisch onderzoek: ook onderzoek naar sociale gevolgen en kwaliteit van leven moest mogelijk zijn.

Die brede blik is terug te zien in het onderzoek van Elsinga. Hij onderzoekt de langdurige klachten en sociale gevolgen bij patiënten die in het AE-FUTHA-ziekenhuis in Zuidoost-Nigeria zijn behandeld voor lassakoorts. Met de uitkomsten hoopt hij aanknopingspunten te bieden voor betere nazorg.

Onlangs ontmoetten Elsinga professor Faber: ‘Het was bijzonder en inspirerend om de persoon achter het fonds te ontmoeten, en om het vertrouwen te krijgen om met zijn gift aan de slag te gaan.’ Voor Faber was dat een gelegenheid om de onderzoeker achter het project te leren kennen. Hij bemoeit zich bewust niet met de toekenning van de subsidies, maar blijft graag op de hoogte van wat zijn fonds mogelijk maakt. ‘Het was goed om te zien wie het onderzoek gaat doen en om inhoudelijk te praten over wat de bedoeling ervan is.’

Voor Elsinga maakt de bijdrage het verschil tussen een onderzoeksplan en de mogelijkheid om het uit te voeren. ‘Zonder het Professor Faber Fonds zou ik dit onderzoek niet kunnen doen. Een relatief kleine impuls kan hier een grote impact hebben voor alle patiënten in West-Afrikaanse landen. Ik ga nauw samenwerken met Afrikaanse onderzoekers, die dankzij het Professor Faber Fonds betaalde werkervaring kunnen opdoen in een academische setting.’

 Betere nazorg, medisch én sociaal

Uiteindelijk wil Elsinga duidelijk maken wat mensen nodig hebben nadat zij lassakoorts hebben overleefd. ‘Als langetermijngevolgen van deze ziekte worden aangetoond, bijvoorbeeld vergelijkbaar met long covid, hoop ik handvatten te bieden voor betere nazorg. Met meer kennis over de langetermijngevolgen kan de nazorg beter worden afgestemd op wat overlevers nodig hebben, zowel medisch als sociaal.’

Het Professor Faber Fonds aanvragen

Het Professor Faber Fonds voor onderzoek naar Tropen gerelateerde Ziekten verstrekt jaarlijks een projectsubsidie van maximaal € 20.000 voor innovatief onderzoek. Postdoc-onderzoekers bij het Amsterdam UMC die niet langer dan vijf jaar geleden zijn gepromoveerd, kunnen een aanvraag indienen. Meer informatie vind je hier.

Bijdragen aan dit fonds

Wilt u ook medisch academisch talent steunen? Het Professor Faber Fonds staat open voor bijdragen van derden. Neem hierover contact op met Juliëtte Nieuwland via j.m.m.nieuwland@uva.nl of telefonisch via 06-28311768.